Οικοσελίδα arrow Πρόταση για εναλλακτικά μοντέλα ολοήμερου υποχρεωτικού σχολείου

Πρόταση για εναλλακτικά μοντέλα Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου Εκτύπωση
ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΟΛΟΗΜΕΡΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΔΗΜΟΤΙΚΟ, ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ)

από το Γρηγόρη Χόπλαρο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παιδεία είναι η μεγαλύτερη επένδυση μιας χώρας.  Ως σύστημα κατάρτισης και καλλιέργειας των νέων ανθρώπων, διαμορφώνει τους ελεύθερους και τους υπεύθυνους πολίτες μιας κοινωνίας.  Η οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική πρόοδος, αλλά και η διεθνής εικόνα μιας χώρας ώστε όλοι να την εκτιμούν και να τη σέβονται, είναι άμεσα συνδυασμένες με την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης στα παιδιά και στους νέους.

Οι παιδαγωγικοί, κοινωνικοί και οικονομικοί λόγοι που συνηγορούν υπέρ της λειτουργίας   ολοήμερων   σχολείων   είναι   αυτονόητοι   και  γνωστοί  σε όλους  μας.  Αναφέρεται απλώς ότι τα Ολοήμερα Σχολεία δεν ταυτίζονται μόνο με τη διδασκαλία και τη μάθηση, αλλά πάνω απ’ όλα λειτουργούν ως χώροι αγωγής με στόχο την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών.  Η αναδόμηση και αναβάθμιση του Ολοήμερου Σχολείου περιλαμβάνεται στις βασικότερες εισηγήσεις της Επιτροπής Ειδικών για την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση.

Ιστορικά, ο θεσμός στην Κύπρο ακολούθησε κατιούσα πορεία.  Τα σχολεία μας (Δημοτικά και Νηπιαγωγεία) λειτουργούσαν ως ολοήμερα μέχρι το 1960.  Από τότε άρχισε μια σταδιακή μείωση του χρόνου παραμονής των παιδιών στα σχολεία μέχρι που το 1975 καταργήθηκε πλήρως η απογευματινή φοίτηση.  Άλλοτε αιτήματα των γονιών, άλλοτε αιτήματα των εκπαιδευτικών οργανώσεων είχαν ως αποτέλεσμα την συρρίκνωση του διδακτικού χρόνου και την συμπίεση των μαθημάτων σε μικρό εύρος χρόνου με όλα τα συνακόλουθα αρνητικά αποτελέσματα για διδάσκοντες και διδασκόμενους.

Ο προβληματισμός για την ίδρυση και λειτουργία Ολοήμερου Σχολείου άρχισε συστηματικά από το 1995.  Η πειραματική εφαρμογή του όμως, άρχισε με τη σχολική χρονιά 1999-2000 σε περιορισμένο αριθμό σχολείων.  Έκτοτε ο θεσμός επεκτάθηκε και κατά τη σχολική χρονιά 2004-05 λειτούργησε σε 127 περίπου Δημοτικά Σχολεία για τις τάξεις Δ΄-Στ΄.  Σε 14 από αυτά λειτούργησε και για τις τάξεις Α΄-Γ΄.

Διάφορες αξιολογήσεις του θεσμού του Ολοήμερου Προαιρετικού Σχολείου, όπως λειτούργησε τα τελευταία χρόνια στα Δημοτικά Σχολεία της Κύπρου, από Πανεπιστημιακούς, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού δείχνουν μεν ότι λειτουργεί ικανοποιητικά, αναδεικνύουν όμως και ελλείμματα που χρήζουν αμέσως αντιμετώπισης όπως είναι οι προσδοκίες των γονιών και των εκπαιδευτικών, το αναλυτικό και ωρολόγιο πρόγραμμα, οι δραστηριότητες, η υλικοτεχνική υποδομή, η διοίκηση-στελέχωση, η οργάνωση των τμημάτων, η ανάγκη επιμόρφωσης, η ενημέρωση των γονιών και οι προοπτικές ανάπτυξης και επέκτασης του θεσμού.

Στατιστικά στοιχεία από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής παρουσιάζουν ψηλά ποσοστά σχολείων (νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων) με επέκταση του ωρολογίου προγράμματος και με λειτουργία ολοήμερων δραστηριοτήτων, με πολύ καλά αποτελέσματα τόσο στον ακαδημαϊκό τομέα όσο και στον συναισθηματικό.

ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ:  ΤΟ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Το Προαιρετικό Ολοήμερο Σχολείο λειτουργεί σήμερα τέσσερις ημέρες την εβδομάδα (Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή), με πέντε πρόσθετες απογευματινές περιόδους (1Χ40΄ για σίτιση και 4Χ30΄ για κατ’ οίκον εργασία – ενισχυτική διδασκαλία και θέματα ενδιαφέροντος) για τους μαθητές των τάξεων Δ΄ - Στ΄, σε όλα τα Ολοήμερα Σχολεία και για τους μαθητές των τάξεων Α΄- Γ΄, στα σχολεία στα οποία εφαρμόζεται πιλοτικά ο θεσμός.  Δηλαδή, τις πιο πάνω ημέρες το ωράριο του σχολείου επεκτείνεται μέχρι τις 16:00.  Η συμμετοχή των μαθητών στο θεσμό του Ολοήμερου Σχολείου είναι προαιρετική.

Το πρωινό αναλυτικό και ωρολόγιο πρόγραμμα παραμένουν ως έχουν και λειτουργούν με βάση τους ισχύοντες κανονισμούς λειτουργίας των δημοτικών σχολείων.

Το απογευματινό πρόγραμμα περιλαμβάνει διάφορες δραστηριότητες, όπως είναι η διεκπεραίωση της κατ’ οίκον εργασίας με την καθοδήγηση των δασκάλων, η ατομική βοήθεια και ενισχυτική διδασκαλία σε παιδιά με σοβαρά μαθησιακά προβλήματα, η ενασχόληση των παιδιών με δημιουργικές εργασίες σε θέματα ενδιαφερόντων και η συμμετοχή τους σε παιδαγωγικές, καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες.  Τα θέματα ενδιαφέροντος επιλέγονται, ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτιμήσεις των παιδιών, από τη Διεύθυνση του σχολείου σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Γονέων και τον οικείο Επιθεωρητή.  Τον τελικό κατάλογο των ομάδων ενδιαφερόντων που λειτουργούν σε κάθε σχολείο εγκρίνει και επικυρώνει ο Πρώτος Λειτουργός Εκπαίδευσης της κάθε επαρχίας.

Προσφέρονται οκτώ (8) περίοδοι την εβδομάδα για την κατ’ οίκον εργασία/ενι-σχυτική διδασκαλία.  Τα θέματα ενδιαφέροντος διδάσκονται οκτώ (8) περιόδους την εβδομάδα.  Οι μαθητές επιλέγουν από τα πιο κάτω θέματα αυτά που τους ενδιαφέρουν, για να συμπληρώσουν τις οκτώ (8) περιόδους.  Τα θέματα προσφέρονται ως εξής:

  • Αγγλικά ή άλλη γλώσσα: 2 ή 3 περίοδοι
  • Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές: 2 περίοδοι
  • Αθλοπαιδιές (συγκεκριμένα αθλήματα) – Χοροί: 1 ή 2 περίοδοι
  • Μουσική (συγκεκριμένα μουσικά όργανα):  1 ή 2 περίοδοι
  • Τέχνη (εικαστικές τέχνες, φωτογραφία κτλ.): 1 ή 2 περίοδοι
  • Θέατρο: 1 ή 2 περίοδοι
  • Σχεδιασμός και Τεχνολογία:  1 ή 2 περίοδοι
  • Άλλο θέμα: 1 ή 2 περίοδοι

Σε περιοχές με ξενόγλωσσα παιδιά λειτουργούν, στα πλαίσια του Ολοήμερου Σχολείου, τάξεις εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας.

Επιδιώξεις του ολοήμερου σχολείου όπως προκύπτουν από έγγραφα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, των αντιλήψεων των δασκάλων και των απόψεων των γονιών:

  • Βοηθά στην ολόπλευρη καλλιέργεια και ανάπτυξη του παιδιού.
  • Παρέχει την ευκαιρία στα παιδιά να έχουν για περισσότερο χρόνο καθοδήγηση από δασκάλους και άλλο εξειδικευμένο προσωπικό.
  • Εμπλουτίζει το αναλυτικό πρόγραμμα με θέματα που ικανοποιούν ειδικά ενδιαφέροντα των παιδιών καθώς και με δραστηριότητες που προάγουν την κοινωνικοποίησή τους, τη δημιουργικότητα, τη φιλαναγνωσία, την ερευνητική διάθεση, την αισθητική καλλιέργεια, τις πρακτικές ικανότητες κ.ά.
  • Παρέχει χρόνο στους μαθητές για προετοιμασία των μαθημάτων τους.
  • Παρέχει ευκαιρίες αντιμετώπισης των μαθησιακών και άλλων δυσκολιών των παιδιών.
  • Παρέχει τη δυνατότητα να προετοιμαστούν και να οργανωθούν καλύτερα αθλητικές, καλλιτεχνικές και άλλες δραστηριότητες, που εμπλουτίζουν τη σχολική ζωή.
  • Περιορίζει την κοινωνική ανισότητα που υπάρχει ανάμεσα σε παιδιά εύπορων και φτωχών οικογενειών, λόγω του φαινομένου των απογευματινών φροντιστηριακών μαθημάτων και άλλων δραστηριοτήτων.
  • Περιορίζει τα προβλήματα των μητέρων που εργάζονται έξω από το σπίτι, σχετικά με την επίβλεψη των παιδιών τους.
  • Δίνει στα παιδιά με ειδικές ανάγκες που έχουν εισαχθεί στα κανονικά σχολεία, την ευκαιρία να βλέπουν και να μιμούνται τη συμπεριφορά των άλλων παιδιών στο παιχνίδι, στο φαγητό, στη δημιουργική εργασία και έτσι συνεργάζονται, συνυπάρχουν και μαθαίνουν αβίαστα.
  • Βοηθά στην πρόληψη και στον περιορισμό της παιδικής παραβατικότητας αφού τα παιδιά απασχολούνται επωφελώς και δεν έχουν χρόνο να αναπτύξουν αντικοινωνική συμπεριφορά ή δράση.
  • Βοηθά στην καταπολέμηση της τηλεθέασης και άλλων κακών συνηθειών.
  • Τα σχολικά κτίρια και οι σχολικές εγκαταστάσεις αξιοποιούνται για όσο γίνεται περισσότερο χρόνο, πέρα από τη χρήση τους για τα κανονικά μαθήματα των παιδιών.

ΠΡΟΤΑΣΗ:  ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η φιλοσοφία του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου δεν πρέπει να αφίσταται των ευρύτερων σκοπών και στόχων της Δημοτικής Εκπαίδευσης, όπως αυτές καθορίζονται από την Πολιτεία μέσα από το εκάστοτε Αναλυτικό Πρόγραμμα. 

Οι επιδιώξεις του Υποχρεωτικού Ολοήμερου Σχολείου, εκπαιδευτικές, παιδαγωγικές και κοινωνικοοικονομικές συνοψίζονται στον πιο κάτω πίνακα.

Αποστολή του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου

  • Βοηθά στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού, με τον εμπλουτισμό του προγράμματος και μειώνει την αντικοινωνική συμπεριφορά και άλλες κακές συνήθειες των παιδιών.
  • Μετατοπίζει το βάρος της κατ’ οίκον εργασίας από το σπίτι στο σχολείο και εξατομικεύει τις παρεχόμενες γνώσεις και δεξιότητες.
  • Παρέχει ευκαιρίες στα παιδιά για υγιή απασχόληση και μειώνει αισθητά τους κινδύνους που επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξή τους.
  • Εμπλουτίζει το σχολικό πρόγραμμα με νέες ενδιαφέρουσες για τα παιδιά δραστηριότητες, αθλητικές, μουσικές, καλλιτεχνικές κ.ά.
  • Διευκολύνει την ομαλή μετάβαση του παιδιού από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο και σμικρύνει το χάσμα μεταξύ των τριών βαθμίδων της εκπαίδευσης, Προδημοτικής, Δημοτικής και Γυμνασιακής.
  • Περιορίζει την εκπαιδευτική ανισότητα με την στήριξη των αδύνατων παιδιών και των παιδιών με ειδικές ανάγκες και μειώνει σε μεγάλο βαθμό τη σχολική αποτυχία.
  • Δίνει την ευκαιρία για ανάπτυξη πρωτοβουλιών, υπευθυνοτήτων, κοινωνικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων επικοινωνίας.
  • Διευκολύνει τους εργαζόμενους γονείς με ποικίλους τρόπους και αποδεσμεύει εργατικό δυναμικό για ασχολία με άλλες παραγωγικές δραστηριότητες.
  • Αποφορτώνει το σχολικό πρόγραμμα με τη χρονική του επέκταση και παρέχει ευκαιρίες για περισσότερη καθοδήγηση και συναισθηματική στήριξη των παιδιών από διάφορους εκπαιδευτικούς.
  • Περιορίζει σε μεγάλο βαθμό την παραπαιδεία και τα φροντιστήρια.
  • Αξιοποιεί τα σχολικά κτίρια για μεγάλη χρονική διάρκεια και μειώνει σε μεγάλο βαθμό τις ζημιές που προκαλούνται κατά τα απογεύματα.

Οι σημαντικότερες προϋποθέσεις για την επιτυχία του θεσμού

  • Διάθεση των αναγκαίων πιστώσεων
    • αρχική χορηγία για εξοπλισμό
    • ετήσια χορηγία

  • Ενιαίο Ολοήμερο Υποχρεωτικό Σχολείο με:
    • κοινούς προσανατολισμούς και φιλοσοφία  με το Δημοτικό και το Νηπιαγωγείο
    • ενιαία διοίκηση και επιθεώρηση

  • Βασικοί τομείς του προγράμματος:
    • κατ’ οίκον εργασία, συναισθηματική και άλλη στήριξη των παιδιών
    • καλλιέργεια ενδιαφερόντων και ψυχαγωγία (εν ανάγκη και ύπνος στο νηπιαγωγείο)
    • νέες τεχνολογίες
    • ξένες γλώσσες

  • Ανάγκη για:
    • συγχώνευση μαθημάτων
    • εισαγωγή νέων
    • μετακινήσεις

  • Ανάπτυξη νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων
  • Εναλλαγή στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα «θεωρητικών» και «πρακτικών» μαθημάτων
  • Συνεργασία και ανταλλαγή πείρας με το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας της Ελλάδας.

  • Εξασφάλιση ποιότητας με:
    • εξειδικευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό
    • απαίτηση για κάποια επίπεδα
    • παροχή των αναγκαίων διευκολύνσεων

  • Εισαγωγή του κυλιόμενου ωραρίου των εκπαιδευτικών για επίτευξη:
    • συντονισμού
    • ενοποίησης του προγράμματος και της διοίκησης

  • Στελέχωση με διορισμό εκπαιδευτικών από την ΕΕΥ
  • Ανάμειξη έμπειρου και άπειρου προσωπικού στις δυο ζώνες
  • Εξασφάλιση του αναγκαίου βοηθητικού προσωπικού

  • Πιλοτική εφαρμογή διαφόρων μοντέλων Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου:
    • ως προς την ώρα έναρξης και λήξης των καθημερινών μαθημάτων
    • ως προς τον αριθμό των ημερών λειτουργίας του
    • ως προς την ημερομηνία έναρξης και λήξης

  • Νομοθετικές ρυθμίσεις με τις αναγκαίες τροποποιήσεις της εκπαιδευτικής νομοθεσίας
  • Συναίνεση και συμμετοχικότητα των γονέων
    • σίτιση παιδιών
    • διαχείριση χορηγίας

  • Επιχορήγηση σίτισης άπορων μαθητών
  • Καταρτισμός μενού από ειδικούς διαιτολόγους και παιδίατρους
  • Επιμόρφωση προσωπικού/ενημέρωση γονέων και ευρύτερης κοινωνίας
  • Διορισμός ομάδας για παρακολούθηση και αξιολόγηση του θεσμού
  • Υλοποίηση με γρήγορους ρυθμούς του κτιριολογικού προγράμματος του Υπουργείου:
  • Ειδικές διευθετήσεις σίτισης
  • Αίθουσες πολλαπλής χρήσης
  • Εργαστήρια Ηλεκτρονικών Υπολογιστών
  • Ειδικές αίθουσες
  • Γήπεδα κ. ά.

Εναλλακτικά μοντέλα λειτουργίας

Τονίζεται από την αρχή ότι τα μοντέλα αυτά αφορούν όλα τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου (από την Α΄ μέχρι την Στ΄ τάξη), όλα τα παιδιά προδημοτικής ηλικίας που εμπίπτουν στην υποχρεωτική φοίτηση (4 8/12 χρονών μέχρι 5 8/12 χρονών) και όλα τα παιδιά που φοιτούν στα εννιά Ειδικά Σχολεία της Κύπρου. 

Τα Δημοτικά Σχολεία ανέρχονται σε 344 με 2671 τμήματα και 57626 παιδιά, τα Νηπιαγωγεία σε 242 με 424 τμήματα και 9707 παιδιά τα οποία μόνο 6231 εμπίπτουν στην υποχρεωτική φοίτηση, τα Ειδικά Σχολεία σε εννιά με 60 τμήματα και 295 παιδιά και οι Ειδικές Μονάδες 56 με 250 παιδιά.  Παράλληλα 2756 παιδιά, που είναι ενταγμένα στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, δέχονται παράλληλη ειδική αγωγή με εξειδικευμένα ατομικά προγράμματα από 244 ειδικούς δασκάλους.  Οι υπολογισμοί που θα οδηγήσουν στο συνολικό κόστος θα είναι βασισμένοι στα πιο πάνω αριθμητικά δεδομένα του 2004.

Σε ό,τι αφορά την υλικοτεχνική υποδομή, υπάρχει το κτιριολογικό πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού που υλοποιείται κάθε χρόνο και σίγουρα περιλαμβάνει και την αναγκαία κτιριακή υποδομή για την ομαλή λειτουργία του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου.  Οι Τεχνικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού θα πρέπει να αναθεωρήσουν τα κτιριολογικά τους προγράμματα και τους σχεδιασμούς τους έτσι ώστε να προωθηθούν τα αναγκαία έργα (π.χ. χώροι σίτισης) σε ταχύτερους ρυθμούς από την μια και σε λιγότερο βάθος χρόνου από την άλλη.  Σημειώνονται επίσης τα ελλείμματα σε αίθουσες πολλαπλής χρήσης, χώρους σίτισης, σε αίθουσες ηλεκτρονικών υπολογιστών, σε ειδικές αίθουσες, σε καλυμμένους χώρους και άλλους βοηθητικούς χώρους.  Οι ελλείψεις και οι ανάγκες αυτές δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να σταματήσουν την προσπάθεια για εισαγωγή του θεσμού. Ο θεσμός μπορεί να ξεκινήσει σταδιακά, κατά προτεραιότητα εκεί που δεν υπάρχουν ελλείψεις υλικοτεχνικής υποδοχής, και η πλήρης ανάπτυξη και ολοκλήρωσή του να γίνει σε βάθος χρόνου δέκα ετών.  Στο διάστημα αυτό θα πρέπει να ολοκληρωθούν τα έργα υποδομής που χρειάζονται.

Τα μοντέλα που θα προταθούν για το Ολοήμερο Υποχρεωτικό Σχολείο έχουν σχέση με δυο βασικά θέματα.  Πρώτο, με το χρόνο λειτουργίας του και δεύτερο, με τον τρόπο της στελέχωσής του.  Ο χρόνος λειτουργίας του σχολείου σχετίζεται με τρεις παραμέτρους.  Πρώτο με τις μέρες λειτουργίας του (από τρεις μέχρι πέντε μέρες), δεύτερο, με την ώρα έναρξης και λήξης των μαθημάτων και τρίτο με την ημερομηνία έναρξης και λήξης της λειτουργίας του.  Ο τρόπος της στελέχωσης του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου σχετίζεται με δυο παραμέτρους.  Πρώτο, με την αγορά υπηρεσιών (πληρωμή κατά διδακτική περίοδο) και δεύτερο, με διορισμούς από την ΕΕΥ.

Είναι αυτονόητο ότι το κόστος λειτουργίας του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου σε εκπαιδευτικό προσωπικό θα αυξάνεται εφόσον αυξάνεται ο χρόνος παραμονής των παιδιών στο σχολείο.  Ταυτόχρονα ο διορισμός του εκπαιδευτικού προσωπικού από την ΕΕΥ, παρά το γεγονός ότι είναι εκπαιδευτικά ο ενδεδειγμένος, εντούτοις πρέπει να σημειωθεί ότι είναι πιο δαπανηρός.  Παράλληλα πρέπει να επισημανθεί ότι αύξηση του χρόνου του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου επιτρέπει την κάλυψη περισσοτέρων θεμάτων και δραστηριοτήτων για τα παιδιά.  Αναφέρθηκε σε άλλες παραγράφους ότι τα θέματα/δραστηριότητες θα καλύπτουν την κατ’ οίκον εργασία και στήριξη των αδύνατων παιδιών, καλλιέργεια ενδιαφερόντων, νέες τεχνολογίες και ξένες γλώσσες.

Μια άλλη αναγκαία επεξήγηση σχετικά με το κόστος λειτουργίας του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου είναι τα άλλα έξοδα λειτουργίας του.  Είναι γνωστό ότι το μεγαλύτερο κόστος είναι αυτό της στελέχωσης.  Υπάρχουν όμως και άλλα αναγκαία έξοδα για την εύρυθμη λειτουργία του, που είναι ανάγκη να υπολογιστούν στην συνολική ολική δαπάνη.  Αυτού του είδους τα έξοδα μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενα κάθε σχολική χρονιά ή μπορεί να απαιτούνται μόνο για την πρώτη χρονιά της λειτουργίας του θεσμού.

Τα αναγκαία έξοδα για την εφαρμογή του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου περιλαμβάνουν κονδύλια για τις πιο κάτω ενέργειες:

  • Επιχορήγηση για εξοπλισμό των σχολικών μονάδων.
  • Επιχορήγηση γεύματος άπορων μαθητών.
  • Υπερωριακή αποζημίωση Επιθεωρητών.
  • Επιμόρφωση προσωπικού.
  • Βοηθητικό προσωπικό.
  • Συνοδοί των παιδιών με ειδικές ανάγκες
  • Ανάπτυξη προγραμμάτων/Έκδοση βιβλίων
  • Ανταλλαγή πείρας με χώρες του εξωτερικού και της Ελλάδας.
  • Καταρτισμός προγραμμάτων γεύματος (από ειδικούς διατροφολόγους και παιδίατρους)
  • Παρακολούθηση και αξιολόγηση του θεσμού.
  • Συντονισμός και ταχεία προώθηση των αναγκαίων ενεργειών.

Ωρολόγια Προγράμματα του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου

Στο παρόν στάδιο θα ήταν πολύ χρήσιμο να παρουσιαστούν τα Ωρολόγια προγράμματα του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου.  Παρουσιάζονται δυο τύποι Ωρολογίων Προγραμμάτων.  Πρώτο, από τις 07:45-16:00 και δεύτερο από τις 08:30-16:00. Νοείται ότι τα προγράμματα που προτείνονται για το Ολοήμερο Υποχρεωτικό Σχολείο καλύπτουν όλες τις τάξεις του Δημοτικού Σχολείου και όλα τα Δημόσια Νηπιαγωγεία. Η λειτουργία του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου αρχίζει με την έναρξη και τελειώνει με τη λήξη της σχολικής χρονιάς. 

Πίνακας 1
Ωρολόγιο Πρόγραμμα Υποχρεωτικού Ολοήμερου
Δημοτικού Σχολείου από 07:45 – 16:00

Διδακτικές Περίοδοι

Ώρες

 

07:45 – 08:25

 

08:25 – 09:05

 

 

09:05 – 09:25

: Διάλειμμα 20΄

09:25 – 10:05

 

10:05 – 10:45

 

 

10:45 – 11:00

: Διάλειμμα 15΄

11:00 – 11:40

 

11:40 – 12:20

 

 

12:20 – 13:05

: Γεύμα – Ξεκούραση 45΄

13:05 – 13:45

 

13:45 – 14:25

 

 

14:25 – 14:40

: Διάλειμμα 15΄

14:40 – 15:20

 

10η

15:20 – 16:00

 

Όπως προκύπτει από τον Πίνακα 1 προστίθενται τέσσερις διδακτικές περίοδοι την ημέρα εκ των οποίων η μια είναι περίοδος φαγητού και ξεκούρασης.  Ο εβδομαδιαίος χρόνος των παιδιών ανέρχεται σε 55 περιόδους για το πενθήμερο Ολοήμερο Υποχρεωτικό Σχολείο σε αντίθεση με το μέχρι τώρα χρόνο των παιδιών που είναι 35 σαραντάλεπτες περίοδοι.  Παρουσιάζει εβδομαδιαία αύξηση 20 περιόδους.  Οι διδακτικές αυτές περίοδοι θα κατανεμηθούν ανάλογα για φαγητό και ξεκούραση, κατ’ οίκον εργασία και στήριξη αδύνατων παιδιών, καλλιέργεια ενδιαφερόντων, ξένες γλώσσες και νέες τεχνολογίες.

Οι εκπαιδευτικοί στο Ολοήμερο Υποχρεωτικό Σχολείο εργάζονται με κυλιόμενο ωράριο (πρωινή/απογευματινή ζώνη) και προσέρχονται στο σχολείο για μεν την πρωινή ζώνη στις 07:30 και φεύγουν στις 13:05, για δε την απογευματινή ζώνη προσέρχονται στις 10:25 και φεύγουν στις 16:00 (σε καμιά περίπτωση δεν παραβιάζεται το εβδομαδιαίο ωράριο των εκπαιδευτικών και οι όροι εργοδότησής τους).

Πίνακας 2.
Ωρολόγιο Πρόγραμμα Υποχρεωτικού Ολοήμερου
Δημοτικού Σχολείου από 08:30-16:00

Διδακτικές Περίοδοι

Ώρες

 

08:30 – 09:10

 

09:10 – 09:50

 

 

09:50 – 10:10

: Διάλειμμα 20΄

10:10 – 10:50

 

10:50 – 11:30

 

 

11:30 – 11:45

: Διάλειμμα 15΄

11:45 – 12:25

 

12:25 – 13:05

 

 

13:05 – 13:50

: Γεύμα – Ξεκούραση 45΄

13:50 – 14:30

 

14:30 – 15:10

 

 

15:10 – 15:20

: Διάλειμμα 10΄

15:20 – 16:00

 

Όπως προκύπτει από τον Πίνακα 2 στον τύπο αυτό του Ωρολογίου Προγράμματος τα μαθήματα ξεκινούν στις 08:30 και τελειώνουν στις 16:00.  Προτίθενται τρεις διδακτικές περίοδοι την ημέρα εκ των οποίων η μια είναι περίοδος φαγητού και ξεκούρασης.  Ο εβδομαδιαίος χρόνος των μαθητών ανέρχεται σε 50 περιόδους για το πενθήμερο Υποχρεωτικό Ολοήμερο Σχολείο σε αντίθεση με το μέχρι τώρα διδακτικό χρόνο που είναι 35 σαραντάλεπτες περίοδοι.  Παρουσιάζεται εβδομαδιαία αύξηση 15 περιόδων.  Οι πρόσθετες αυτές περίοδοι θα κατανεμηθούν ανάλογα για φαγητό και ξεκούραση, κατ’ οίκον εργασία και στήριξη αδύνατων παιδιών, καλλιέργεια ενδιαφερόντων, ξένες γλώσσες και νέες τεχνολογίες.

Και σ’ αυτό τον τύπο του Ωρολογίου Προγράμματος οι εκπαιδευτικοί του Ολοήμερου Υποχρεωτικού Σχολείου εργάζονται με κυλιόμενο ωράριο (πρωινή και απογευματινή ζώνη) και προσέρχονται στο σχολείο για μεν την πρωινή ζώνη στις 08:15 και φεύγουν στις 13:50, για δε την απογευματινή ζώνη προσέρχονται στις 10:25 και φεύγουν στις 16:00.  Και σ’ αυτή την περίπτωση δεν παραβιάζεται το εβδομαδιαίο ωράριο των εκπαιδευτικών και οι όροι εργοδότησής τους.

Θα μπορούσαν, βέβαια, να προταθούν κι άλλοι τύποι ωρολογίου προγράμματος, με έναρξη των μαθημάτων το πρωί και λήξη τους το απόγευμα, νωρίτερα ή αργότερα.  Οι επιπτώσεις είναι δύο.  Πρώτο, θα αυξομειώνεται ο διδακτικός χρόνος με ανάλογη αύξηση ή μείωση του χρόνου των μαθημάτων που θα διδάσκονται τα παιδιά και δεύτερο θα αυξομειώνεται ανάλογα το κόστος λειτουργίας του σχολείου.

Κόστος λειτουργίας

Τονίζεται ότι η εισαγωγή του θεσμού θα πρέπει να γίνει σταδιακά και να επεκτείνεται σε βάθος χρόνου.  Και αυτό για δυο βασικούς λόγους.  Πρώτο, για σκοπούς ομαλής απορρόφησης του αναγκαίου διδακτικού προσωπικού.  Δεύτερο, για να μπορεί να βελτιώνεται η υλικοτεχνική υποδομή στα σχολεία παράλληλα με τη σταδιακή εφαρμογή του θεσμού.

Νοείται ότι η δαπάνη αυτή, που είναι αρκετά μεγάλη για τα μεγέθη του προϋπολογισμού του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, αφορά την πλήρη εφαρμογή του υποχρεωτικού ολοήμερου, που υπολογίζεται να επιτευχθεί μέσα σε μια μεταβατική περίοδο 5 έως 10 χρόνια. 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η ανάλυση των προϋποθέσεων και τα εναλλακτικά μοντέλα που προτείνονται, βασίζονται πάνω στην πείρα που μέχρι τώρα αποκτήθηκε, στις επισκέψεις στα Ολοήμερα Προαιρετικά Σχολεία και στις συναντήσεις που οργανώθηκαν γι’ αυτό το σκοπό.

Δεν παραβλέπεται το γεγονός ότι για τη μεταφορά στην πράξη των ιδεών και προτάσεων που περιλαμβάνονται στη μελέτη απαιτείται περαιτέρω ανάλυση και σύστημα καθοδήγησης και στήριξης κατά το στάδιο της εφαρμογής μιας τόσο πλατιάς και ευρείας καινοτομίας όπως είναι το Ολοήμερο Υποχρεωτικό Σχολείο.  Ταυτόχρονα, βέβαια, χρειάζεται η στάθμιση όλων των παραγόντων από την πολιτεία, ιδιαίτερα το όφελος που θα προκύψει σε συνάρτηση με το κόστος από την εισαγωγή του νέου θεσμού στη Δημοτική Εκπαίδευση.

Εκείνο το οποίο χρειάζεται στο παρόν στάδιο είναι η συζήτηση όλων των πτυχών της καινοτομίας και ο δημόσιος διάλογος.  Διάλογος με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων για διεξοδική συζήτηση και φωτισμό όλων των πτυχών και λεπτομερειών της εισαγωγής του νέου θεσμού.  Προβληματισμοί σχετικά με την υλικοτεχνική υποδομή, την αποστολή και τους στόχους, το πρόγραμμα, τη στελέχωση και τη διοίκησή του πιθανό να απασχολήσουν όλους τους ενδιαφερομένους για το θέμα.  Η μελέτη προσφέρει αρκετά ερεθίσματα και τροφή για διάλογο και συζήτηση. 

Είναι ευκολότερο να διατυπώνονται σκέψεις, εισηγήσεις και προτάσεις.  Είναι δυσκολότερο να υλοποιούνται στην πράξη.  Η υλοποίηση απαιτεί επιμονή, υπομονή και μεθόδευση. 

Νοέμβρης 2005

< Προηγ.

Designed by Logmedia Interactive Ltd